Epidemia Samotności

Coraz więcej osób doświadcza samotności. Ponieważ negatywnie wpływa ona na zdrowie, niezwykle ważne jest odpowiednio na nią zareagować. Czytając ten artykuł dowiesz się czym jest samotność, jakie czynniki wpływają na jej odczuwanie, jak wpływa ona na zdrowie oraz jak jej zaradzić.

 

Czym jest samotność?

Samotność to subiektywny stan umysłu. Należy jednak rozróżnić samotność od bycia samemu. Osoba, która spędza większość czasu bez towarzystwa może czuć się dobrze, a ktoś kto jest na co dzień otoczony ludźmi może odczuwać pustkę.

 

W wielu źródłach można już znaleźć wyrażenie „epidemia samotności”. Statystyki pokazują, że aż 7% społeczeństwa europejskiego doświadcza uczucia odseparowania, a w Polsce wartość ta wzrasta już do 10%. Wyniki te podwyższyły się w ostatnich dekadach już trzykrotnie. Ta eskalacja może być spowodowana m.in. dostępem do Internetu, nadużywaniem kanałów społecznościowych czy zwiększającą się liczbą osób mieszkających samotnie.

 

Gorącym tematem jest pandemia koronawirusa. Również naukowcy chcieli sprawdzić jak izolacja społeczna wpływa na samopoczucie społeczeństwa. Kwestionariusz przeprowadzony na populacji Wielkiej Brytanii w listopadzie 2020 roku dostarczył dowody, które pokazały, że co czwarta osoba odczuwała samotność w przeciągu ostatnich 2 tygodni! Narzucone na nas restrykcje sprawiają, że należy jeszcze więcej uwagi poświęcić tematyce osamotnienia i zadbać o swoje zdrowie psychiczne.

 

Jakie czynniki zwiększają ryzyko odczuwania samotności?

Przeważająca część badaczy jest zgodna, że grupa najbardziej narażona na odczuwanie samotności to nastolatkowie (16-24 lat), a zaraz po nich osoby powyżej 75 roku życia. Zwróćmy uwagę, że obecnie ze względu na pandemię są to też najbardziej izolowane grupy w społeczeństwie.

 

Często zmieniająca się sytuacja życiowa wpłynie na jakość posiadanych relacji.Przykładem tego mogą być, rozwody, utrata pracy, czy chociażby przeprowadzka do nowego kraju.

 

Depresja, stres, samo-okaleczanie, demencja, oraz nadużywanie substancji (np. alkohol, narkotyki) są bezpośrednio związane z samotnością. Co ciekawe, niska samoocena może skutkować umyślnym odizolowaniem się. Osoba nie ceniąca siebie zbyt wysoko może unikać bliskości, ponieważ żyje w przekonaniu, że nie jest wystarczająco ciekawa by się przed kimś otworzyć. Strach przed oceną ze strony rówieśnika prowadzi do odrzucania propozycji spotkań, a w konsekwencji – do odseparowania.

 

Jako ciekawostka, istnieje badanie, które wykazało, że samotność jest zaraźliwa. Osoba będąca w biskiej relacji z osobą odczuwającą samotność jest o 52% bardziej skłonna również popaść w ten stan. Najsilniej zależność ta działa wśród grup rówieśniczych, w szczególności wśród kobiet.

 

Jak samotność wpływa na zdrowie?

Samotność negatywnie wpływa na zdrowie psychiczne oraz fizyczne. Między innymi idzie ona w parze z doświadczaniem depresji, źle wpływa na jakość snu, a nawet zwiększa poziomy kortyzolu – hormonu stresu. Rewolucyjne badanie pokazujące jak istotne jest posiadanie bliskich relacji odkryło, że ryzyko przedwczesnej śmierci wzrasta do 32% w przypadku osób osamotnionych. Te alarmujące dane obrazują jak fundamentalne jest dbanie o nasze relacje społeczne.

 

A teraz najważniejsze – co robić, aby nie czuć się samotnym?

• Jeżeli czujesz się samotnie, pierwszym krokiem jest uświadomienie sobie, że taki stan Ci towarzyszy. Niestety, społeczeństwo mocno stygmatyzuje samotność. Osoby wykluczone z grup mogą odczuwać strach oraz wstyd. Obawa przed oceną wygrywa, a izolacja tylko się pogłębia. Warto jest jednak przyjrzeć się samemu sobie, wsłuchać się w swoje potrzeby i reagować.

 

• Przydatne jest pamiętać o tym, że jakość relacji z drugim człowiekiem jest istotniejsza niż liczba znajomych. Jeśli odczuwasz, że w tym może tkwić Twój problem – spróbuj pogłębić któryś z kontaktów który już posiadasz. Wystarczy nawet jedna osoba, której możesz zaufać.

 

• Siedząc przy rodzinnym stole albo z grupą znajomych podzielcie się pozytywnymi wspomnieniami z przeszłości. Badania pokazują, że wspominanie wspólnie dobrych chwil podnosi jakość relacji oraz poziomy szczęścia.

 

• Stań się częścią większej społeczności. Możesz to zrobić poprzez zapisanie się do klubu zainteresowań, zgrupowań albo zgłoszenie się na wolontariat. Pomaganie innym polepsza samopoczucie, a bycie częścią grupy zmniejsza poziomy osamotnienia.

 

W momencie, kiedy czujesz się samotny, reaguj od razu poszukiwaniem kontaktu. Może to być tak proste jak rozmowa telefoniczna albo wspólna kawa. Jeśli jednak czujesz, że Twój problem wymaga większej uwagi, zgłoś się po pomoc. Jedną z form pomocy może być psychoterapia.

Pamiętaj, że w swoim osamotnieniu (o ironio!) nie jesteś sam 🙂 Samotność to stan, który może być doświadczany w każdym wieku. Ważne jest, aby posiadać nadzieję i reagować na to uczucie kontaktując się z innym człowiekiem.

 

Autorka jest absolwentką licencjackich studiów psychologicznych, studentką psychologii o specjalizacji zdrowie psychiczne oraz obecnie prowadzi praktykę coachingową. Jeśli szukasz motywacji, chcesz zacząć działać, a prokrastynacją jesteś już zmęczona – napisz: michellewierzchowska@gmail.com