CiekawostkiHistoriaNaukaPolska

To on oddał Polskę Piłsudskiemu. Historia Józefa Ostrowskiego

Hrabia Józef Ostrowski to polski ziemianin, polityk konserwatywno-liberalny oraz prezes Stronnictwa Polityki Realnej. Był znany jako członek Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego. Jak się prezentują jego zasługi dla Polski?

Józef August Ostrowski herbu Korab przyszedł na świat 21 stycznia 1850 roku w Maluszynie koło Radomska. Był trzecim z pięciorga rodzeństwa, synem prezesa Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego Aleksandra Ostrowskiego i Heleny z domu Morsztynów. Józef Ostrowski pochodził ze średnio zamożnej szlachty z województwa sieradzkiego. Nauki początkowe pobierał w domu
pod okiem starannie dobranych guwernerów. Józef Ostrowski został następnie wysłany do warszawskiego gimnazjum, a po jego ukończeniu studiował na Wydziale Prawa Szkoły Głównej Warszawskiej i Carskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Edukację tę ukończył w 1870 roku z tytułem kandydata praw. Naukę kontynuował za granicami w Berlinie, Halle i Hohenheim gdzie studiował nauki przyrodnicze. Do kraju powrócił w 1874 roku.
Po powrocie zajął się gospodarowaniem rodzinnego majątku, wykorzystując zdobytą wiedzę w dziedzinie nauk przyrodniczych. Józef Ostrowski stał się prekursorem nowoczesnych form i technik gospodarki rolnej. Uruchomił wiele zakładów rolno-przemysłowych, prowadził także specjalistyczną uprawę roślin i warzyw, które sprzyjały uruchamianiu przetwórni produkcyjnych. Postępy Józefa Ostrowskiego szły w kierunku typu kapitalistycznego. Uważał że nie może kontynuować swojego planu bez udziału chłopów.
Swoją politykę rolną łączył z kwestiami społecznymi. Dla miejscowej ludności Józef Ostrowski uruchamiał szpitale, szkoły, fundusz emerytalny, kasę zapomogo-pożyczkowe czy straż ogniową. Finansował wykończenie i wyposażenie świątyni parafialnej, rozbudowę jej zabudowań gospodarczych i plebani. W 1895 roku ufundował kaplicę św. Barbary, dodatkowo w 1903 roku fundacja hrabiego sfinansowała stacje Drogi Krzyżowej, ołtarze boczne, dwie figury Marki Boskiej oraz organy. Swoją działalność dobroczynną nie ograniczał tylko względem miejscowego kościoła. Przykładem tego jest między innymi wsparcie w 1912 roku budowy nowych organów w kościele św. Michała na Skałce w Krakowie.
Hrabia Józef Ostrowski wzorem swojego ojca, pełnił ważne funkcje w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim. Jego pozycja w Królestwie Polskim pozwalała jemu na zabieganie w Petersburgu o gospodarcze ulgi oraz złagodzenie polityki rusyfikacyjnej w kraju. Uważał, iż trzeba unowocześnić wsie w różnych aspektach. Był za powstawaniem towarzystw rolniczych, samorządów ziemskich i wiejskich. W 1905 roku był współzałożycielem Stronnictwa Polityki Realnej, a następnie pierwszym prezesem tego ugrupowania. W latach 1906-1910 był członkiem Rady Państwa i posłem do II Dumy Państwowej. Józef Ostrowski pełnił w parlamencie rosyjskim funkcję prezesa Koła Polskiego oraz zajmował stanowisko wiceprezesa Związku Kół Królestwa Polskiego i Krajów Litwy i Rusi. W 1910 roku złożył funkcję posła, ze względu na pogorszenie się jego stanu zdrowia. Hrabia Józef Ostrowski chorował na cukrzycę.
Pozowana fotografia hrabiego Józefa Ostrowskiego z XX wieku (Źródło: NAC).
5 listopada 1916 roku Austro-Węgry oraz Niemcy proklamowały powstanie na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim Królestwa Polskiego. 27 października 1917 roku Rada Regencyjna została organem pełniącym w nim najwyższą władzę. Do niej powołano trzech przedstawicieli elit o przekroju społeczno-polityczno-duchowym. Zaszczytne miejsce otrzymał Hrabia Józef Ostrowski jako przedstawiciel ziemiaństwa. Rada Regencyjna rozpoczęła urzędowanie od złożenia uroczystej przysięgi w katedrze warszawskiej św. Jana 27 października 1917 roku. Siedziba Rady znajdowała się na Zamku Królewskim w Warszawie. Członkom jej udało się nie tylko powołać rząd z premierem i ministrami oraz stworzyć namiastkę parlamentu (Radę Stanu), lecz także zdobyć szereg uprawnień w zakresie sądownictwa, szkolnictwa, a także dowództwo nad wojskami polskimi. Hrabia Józef Ostrowski wraz z prałatem Zygmuntem Chełmickim był autorem większości orędzi publikowanych przez ten organ władzy. 7 października 1918 roku ,,Monitor Polski” opublikował odezwę pt. ,,Rada Regencyjna do Narodu Polskiego”, w której Regenci proklamowali niepodległość państwa polskiego. 12 października 1918 roku przejęli z rąk niemieckich zwierzchnictwo nad polskimi siłami zbrojnymi i ustanowiła dla nich polską rotę przysięgi. Aby uniknąć walki wewnętrznej o kształt odradzającej się Polski, w warszawskim mieszkaniu hrabiego Józefa Ostrowskiego doszło do przekazania władzy wojskowej brygadierowi Józefowi Piłsudskiemu 11 listopada 1918 roku. 14 listopada Regenci przekazali jemu władzę cywilną. Po tym akcie Rada Regencyjna dokonała samorozwiązania.
Po spełnieniu politycznej misji hrabia Józef Ostrowski wycofał się z życia politycznego i na stałe osiadł w Maluszynie. Był ostatnim męskim przedstawicielem maluszyńskiej linii rodu Ostrowskich. Nie założył nigdy rodziny. Schorowany hrabia Józef Ostrowski zmarł w Maluszynie 30 czerwca 1933 roku w wieku 73 lat. Został pochowany w podziemiach ufundowanej przez siebie kaplicy św. Barbary na miejscowym cmentarzu parafialnym.
Kacper Mizdal, pasjonat historii, autor popularnego w mediach społecznościowych cyklu ,,Historia z Kacprem”
Fot. NAC
Facebook Comments